Piekrisico’s? Wij geven een handreiking

Grote risicobronnen in een regio roepen bestuurlijke vragen op. De NVBR ontwikkelt - samen met andere partijen - een handreiking  voor de adviseurs van de veiligheidsregio's over piekrisico's binnen het regionaal risicoprofiel. Ingewikkeld?

Herman Meuleman is namens de NVBR projectleider van het project piekrisico's externe veiligheid. Hij legt uit wat het is en waarvoor het dient. ‘Risico's kunnen veranderen en de vraag is hoe je daar mee om gaat. Wij geven een handreiking.'

Wat is het probleem?

Meuleman: ‘In de Veiligheidsregio wordt een risicoprofiel opgesteld waarin staat welke risico's beheersbaar zijn en aan welke nog extra aandacht moet worden besteed. Maar risico's kunnen ook veranderen, zoals externe veiligheidsrisico's. Het transport per spoor neemt bijvoorbeeld in een bepaalde regio toe, of een kantoorpand naast het spoor wordt een zorgcentrum. Maar je kunt ook denken aan de bereikbaarheid van een bedrijventerrein dat door omstandigheden maandenlang slecht bereikbaar is. Als risico's veranderen, moet je dat wel weten en zo nodig maatregelen treffen.' Voor externe veiligheidsrisico's kan dat ook, want het bestuur van de Veiligheidsregio heeft adviesrecht bij wijzigingen van het groepsrisico. Beoordeeld wordt dan of een ongewenste situatie, waarbij grote groepen mensen slachtoffer kunnen worden, geaccepteerd wordt.

Dus?

‘Dat ligt er aan. Er is niets aan de hand voor de Veiligheidsregio zolang er geen problemen optreden met de drie indicatoren incidentbestrijding, zelfredding en slachtofferhulpverlening. De brandweer wil een brand graag bestrijden of gecontroleerd laten uitbranden. Bestrijdbaarheid geeft antwoord op de vraag of voldoende hulpverleners met benodigde middelen tijdig ter plaatse kunnen komen om de hulpverlening en bestrijding snel en doelgericht te starten. Het tweede criterium is zelfredzaamheid. Hierbij speelt ook de tijdsfactor een rol: binnen hoeveel tijd kunnen mensen van een onveilige naar een veilige zone gaan en hebben ze die tijd wel? Zijn ze daar zelf toe in staat? Het ontruimen van een ziekenhuis kost bijvoorbeeld meer tijd dan van een schoolgebouw. Het derde criterium gaat over de slachtoffers die gered moeten worden door de brandweer en/of die spoedeisende medische hulpverlening nodig hebben. Ook voor hen is de hoofdvraag of zij wel tijdig geholpen kunnen worden.'

Meuleman vervolgt: ‘Piekrisico's zijn de situaties waarbij het er echt om spant. Het zijn de testcases voor de crisisbeheersing/rampenbestrijding en de zelfredzaamheid. Wat wij nu doen is een handreiking ontwikkelen om een advies zo op te stellen dat bestuurders op een zuivere en zorgvuldige manier een afweging kunnen maken. En ook nog eens onderbouwd.'

Burgemeesters

‘Als ik nu met een burgemeester of een wethouder om tafel zit, vertel ik een verhaal, bijvoorbeeld dat er wegafsluitingen zijn en dat er bij incidenten moeilijk kan worden opgetreden. Maar ik heb in de huidige situatie vaak geen goed antwoord op de vraag hoe erg dat is. Dat proberen wij te veranderen door de mogelijkheden om levens te redden beter zichtbaar te maken voor bestuurders. Hiermee kunnen wij nog beter uitleggen waarom bepaalde aanvullende maatregelen wel of niet moeten worden genomen.'

Samenwerking

‘Ruimtelijke ontwikkeling moet op een veilige, maar ook op een eenduidige manier plaatsvinden, vandaar dat er meerdere partijen zijn die elkaar in dit traject helpen. Zo wordt het project gefinancierd met IPO-gelden (Inter Provinciaal Overleg), omdat provincies ook te maken hebben met ruimtelijke ontwikkelingen. Maar wij werken als NVBR ook nauw samen met andere partijen, zoals GHOR Nederland en het lokale en regionale bestuur. Gezamenlijk hebben wij de bereidheid uitgesproken elkaar met deze handreiking voor gemeenten, regio's en provincies te helpen.'