Leren en leiden in Europa

Deze zomer stond voor de brandweer in het teken van internationale samenwerking. Terwijl Nederlandse collega’s vier weken in Spanje meeliepen met de lokale brandweer om te leren van hun aanpak van natuurbranden, werkte adviseur en natuurbrandanalist Mathijs Schuijn (Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland) mee in het Emergency Response Coordination Centre (ERCC) in Brussel. Zijn ervaringen laten zien hoe groot het belang is van Europese samenwerking bij natuurbranden en hoe onze brandweer haar grenzen letterlijk en figuurlijk verlegt.

Het zenuwcentrum van Europa

Het ERCC is de 24/7 coördinatiehub van de Europese Unie waar hulpverlening tijdens rampen wordt afgestemd. Landen die door bosbranden, overstromingen of andere rampen worden getroffen, doen daar een beroep op de RescEU-vloot: vliegtuigen, helikopters, blusvoertuigen, handcrews en gespecialiseerde teams die overal in Europa kunnen worden ingezet.

Mathijs maakte daar van dichtbij kennis mee. “In plaats van een rustige onboarding met een toegangspas en een rondleiding, begon mijn eerste dag meteen met meerdere aanvragen om hulp. Noord-Macedonië en Bulgarije vroegen tegelijk om blushelikopters, maar het aanbod was beperkt. Dan moeten er keuzes gemaakt worden, gebaseerd op de risico’s van de komende dagen.”

Data, beslissen en gevolgen

Met behulp van weerdata, satellietbeelden en rapportages maakte Mathijs als natuurbrandanalist risico-inschattingen voor landen in de Balkan. Op basis daarvan besloot het ERCC middelen te verplaatsen. “Noord-Macedonië liep een veel hoger risico, dus er werden helikopters van Tsjechië die kant op gestuurd en een Sloveens grondteam,” vertelt hij.

Tastbaar werk

Het coördineren van internationale bijstand gaat verder dan het sturen van vliegtuigen en mensen. Het ERCC zorgt er ook voor dat teams goed kunnen landen, slapen en eten. “We hebben bijna honderd brandweerlieden uit heel Europa ingezet. Ook zij moeten ondergebracht worden en dat regel je niet zomaar,” aldus Mathijs.

Ondertussen hield hij contact met de Nederlandse collega’s in Spanje, die juist op de grens met Portugal actief waren. “Precies daar brak een grote brand uit, waardoor onze mensen direct aan de slag moesten. Dat maakte mijn werk in Brussel nog tastbaarder.”

Leren in Spanje en Brussel

De inzet van de brandweer in Spanje en bij het ERCC laat zien dat internationale samenwerking meerdere kanten heeft, zoals leren in het veld en coördineren achter de schermen. In Spanje draaiden de collega’s mee met de dagelijkse praktijk van natuurbrandbestrijding, in Brussel leerde Mathijs hoe Europese samenwerking op strategisch niveau wordt georganiseerd.

Die combinatie levert waardevolle kennis op voor Nederland. “We krijgen steeds vaker te maken met langere periodes van droogte. Door mee te kijken met landen die daar al veel ervaring mee hebben, kunnen wij ons beter voorbereiden. En door in Brussel te werken, zie je hoe belangrijk het is dat we snel schakelen met andere landen. Want natuurbranden houden geen rekening met grenzen.”

Kijken naar de toekomst

De ervaringen van Mathijs en de teams in Spanje laten zien hoe de brandweer Nederland klaarmaakt voor de toekomst. Door actief mee te draaien in Europese netwerken en te leren van de praktijk elders, vergroten we onze slagkracht.