Brandweerherdenking: het persoonlijke verhaal van Eric de Theije

Tijdens de 15e brandweerherdenking op 20 juni jl. stond het persoonlijke verhaal van Eric de Theije centraal. Eric heeft tijdens zijn ruim 40-jarige loopbaan als brandweerman in Terneuzen twee brandweercollega’s verloren. Zijn verhaal maakte veel indruk. Veel collega’s vroegen dan ook of wij het op deze website willen delen. Hieronder kun je zijn toespraak lezen.

Goede middag allemaal,
Er is een moment na iedere inzet dat we terugrijden naar de kazerne. De sirenes zijn stil. Het water loopt nog uit het pak. De adrenaline zakt langzaam weg. Iemand staart voor zich uit…….Iemand maakt een grap…….Elke stoel is bezet.

Mijn naam is Eric de Theije en ik heb ruim veertig jaar mogen dienen in Zeeuws-Vlaanderen bij de brandweer Terneuzen. Een prachtige tijd.
Een vak waarin je soms daadwerkelijk het verschil mag maken voor mensen op het slechtste moment van hun leven.
Op de vraag waarom ben je bij de brandweer gegaan, is mijn antwoord: Omdat je blijft waar anderen weggaan……..
Omdat je probeert rust te herstellen waar chaos is…….. Omdat je stabiliteit brengt waar alles wankelt….
Omdat hulpverlening nou eenmaal in mijn DNA zit.

Maar dit vak kent helaas ook een andere kant. De kant waarin het noodlot niet buiten ons blijft, maar binnen onze eigen gelederen toeslaat.
Op 24 maart 1994, tijdens mijn opleiding tot brandweerduiker in Middelburg, gebeurde dat voor het eerst in mijn brandweer carrière. Tijdens een oefenduik in het Kanaal door Walcheren kreeg John een hartinfarct. De stand-by duiker haalde hem snel boven water. We deden wat we altijd doen: handelen, reanimeren, alles geven wat we hebben.
Hij werd naar het ziekenhuis gebracht. Kort daarna overleed hij.

John was niet zomaar een naam op een lijst. Hij was een collega in opleiding.
Een maat in een ploeg.
Iemand met wie je grappen maakte, oefeningen deed en die toekomstplannen had in dit vak.
En ineens was er een lege stoel in de duikwagen.

In 1994 waren we een echte mannencultuur.
Niet zeuren. Niet piepen. Dit hoort erbij. Dat waren de woorden. Dat was de tijd…..
Na de uitvaart werd de opleiding dan ook snel weer opgestart.
De eerste keren was er psychologische ondersteuning voor wie dat wilde.
Daarna pakten we het duiken weer op.
Een goede vriend nam ons mee terug onder water. “Als je een auto-ongeluk hebt gehad, moet je ook direct weer achter het stuur,” zei hij. Dus we gingen.
Achteraf ben ik hem dankbaar dat we dat duikpak weer hebben aantrokken. Maar achteraf weet nu ook dat doorgaan niet hetzelfde is als verwerken.

Sommige collega’s en instructeurs zijn later afgehaakt. Ik heb er niet voor gestudeerd, maar ik vermoed dat dit ongeval daar een rol in heeft gespeeld.

Jaren gingen voorbij.
Terneuzen kreeg een eigen duikteam.
Een hechte, gemotiveerde ploeg. Goed materiaal. Goede voorbereiding.
We waren trots.

Op 12 maart 2008 kregen we een verzoek van de Waterpolitie:
een vermiste auto in de Autrichehaven bij Westdorpe.
Een gecontroleerde inzet. Routine…..

Opnieuw sloeg het noodlot toe.
Tijdens de zoekactie raakte Wim gewond.
We deden wat we altijd doen: handelen, reanimeren, alles geven wat we hebben. Hij werd naar het ziekenhuis gebracht en overleed diezelfde avond.
Ook Wim was niet zomaar een naam op een lijst. Wim was een vakman…..
Een collega…..
Een vriend…… Opnieuw was er die terugrit naar de kazerne.
Opnieuw was er een lege stoel in de duikwagen.

Dit keer was de wereld anders dan in 1994.
Er was opvang.
Er waren protocollen.
Maar er waren ook onderzoeken.
De Onderzoeksraad, de Arbeidsinspectie, justitie.
De vraag of er sprake was van “dood door schuld”.
Vijf maanden van verhoren en onzekerheid. Vijf maanden waarin het verlies van een collega overschaduwd werd door onderzoeken, dossiers en beeldvorming.
Toen uiteindelijk bleek dat het een noodlottig ongeval was, was dat juridisch duidelijk. Maar verdriet laat zich niet afsluiten met een juridische conclusie.
Door geen enkele conclusie.

Wederom heb ik collega’s zien afhaken.
Mensen die hun vak met hart en ziel deden, maar het gewicht uiteindelijk niet meer konden dragen.
De vragen blijven. Waarom? Wat als? Had ik…?
Sommige antwoorden zijn meegegaan onder water. Alleen John en Wim kennen die antwoorden.
En wij zullen moeten leren leven met wat wij niet weten.

Wat ik in al die jaren erna heb gemist, is niet moed. Moed was er genoeg. Wat ik gemist heb, is duurzame aandacht.
Niet alleen in de eerste week. Niet alleen in de eerste maand. Maar ook na een jaar. Na vijf jaar.
Iemand die blijft vragen: hoe gaat het écht met je?…….

Vandaag staan we hier bij een nationaal monument dat er in 1994 nog niet was. Dat zegt iets. We zijn veranderd.
We erkennen inmiddels wat we toen nog nauwelijks woorden konden geven.
Brandweer Nederland heeft nu ook PTSS erkend.
Dat is een belangrijke stap. Maar erkenning is geen eindpunt.
Het is slechts een begin.

Dit vak vraagt moed bij alles wat we doen om Nederland veilig te houden. Maar het vraagt ook moed om naar elkaar te blijven omkijken.
Om niet alleen te vragen of iemand inzetbaar is, maar ook of iemand oké is.

Twee keer reed ik terug naar de kazerne met een lege stoel. Twee keer verloor ik een maat.
Ik denk persoonlijk dat ik er redelijk van tussen gekomen ben.
Dat heb ik vooral te danken aan geluk….
aan mijn vrouw…..
aan mijn brandweerpost…..,
aan de collega’s die bleven.
Niet omdat het systeem zo goed geregeld was, maar omdat mensen om mij heen er waren.

Daarom wil ik vandaag niet afsluiten met boosheid. Ik wil afsluiten met het uitspreken van trots en waardering.
Voor John. Voor Wim. Voor al die collega’s die hier vandaag genoemd worden.
Maar vooral ook voor diegenen die stilletjes zijn afgehaakt.
Laten we het vak blijven uitoefenen met vakmanschap en trots. Maar laten we daarnaast iets anders net zo serieus nemen:
Zorgen voor elkaar, en vooral ook op de lange termijn.
Want de echte kracht van de brandweer zit niet alleen in wat wij aankunnen, maar in hoe wij elkaar dragen door wat we meemaken en door de tijd.

Dank dat ik dit mocht delen.
John en Wim, maatjes
Rust zacht.

Eric de Theije
20 juni 2026

Zie ook het nieuwsbericht over de herdenking van 20 juni jl.