NIPV-onderzoek hoogbouw: grenzen aan repressieve veiligheid

25 september 2026

Dit voorjaar publiceerde het NIPV het onderzoek naar brandveiligheid in hoge gebouwen. Deze week werden de bevindingen tijdens een kennissessie nader toegelicht door lector Lieuwe de Witte en onderzoeker Pim van Rede. Esther Lieben, voorzitter van de Taskforce Veilige Hoogbouw – ooit opgericht om deze problematiek onder een vergrootglas te leggen – sprak daarbij haar zorgen uit.

“De afgelopen jaren zijn er in Nederland steeds meer hoge gebouwen gebouwd en worden deze ook steeds hoger. Tegelijkertijd zijn branden veranderd: ze ontwikkelen zich sneller, produceren meer rook en maken het moeilijker voor mensen om veilig te vluchten. En dat in een tijd waarin mensen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Ook de inzet van de brandweer wordt hierdoor lastiger. We doen wat we kunnen, maar met incidentbestrijding alleen gaan we het niet redden.”

Volgens Lieben worden brandweermensen tegenwoordig vaak gezien als superhelden die bij een incident iedereen wel even redden. “Maar de mogelijkheid om te redden wordt bepaald door de manier waarop risico’s vooraf zijn gemitigeerd. Hoe is een flat gebouwd? Hoe is de omgeving ingericht? Kan de brandweer het gebouw goed bereiken? En zijn de brandveiligheidsvoorzieningen wel of niet aangebracht? Daar zit volgens mij de grote winst voor de incidentbestrijding: in de risicobeheersing. Die is ook bij hoogbouw van cruciaal belang. Ik noem dat de onzichtbare veiligheid, omdat deze maatregelen voor de gemiddelde burger, bestuurder of politicus nauwelijks zichtbaar zijn. Juist daardoor is het verleidelijk om er te weinig aandacht aan te besteden.”

Esther Lieben

Drie fases

Het NIPV heeft in drie fases onderzocht welke aanpassingen in de regelgeving nodig zijn om de brandveiligheid van hoge gebouwen te verbeteren:

  • Benodigde veilige tijd voor de brandweerinzet.
  • Beschikbare veilige tijd voor de brandweerinzet.
  • Vergelijking tussen de beschikbare en benodigde veilige tijd, inclusief oplossingsrichtingen.

Vakregisseur Hans Zuidijk sprak zijn waardering uit voor het onderzoek, en benadrukt tegelijkertijd de urgentie van de onderzoeksresultaten: “We hebben te maken met een ongemakkelijke waarheid. Als we al een beetje buikpijn krijgen van deze transitie, en je weet dat we ook te maken hebben met bio-based bouwen, de energietransitie en vergrijzing, dan kan dit rapport niet ongelezen op je bureau blijven liggen. Uit dit onderzoek blijkt dat er grenzen zijn aan het repressieve optreden van de brandweer in hoge gebouwen. Daarom is directe actie nodig om de bouwregelgeving aan te passen. Dit rapport laat kraakhelder zien welke wijzigingen in wet- en regelgeving noodzakelijk zijn. Daarnaast volgen we ook een ander spoor en dat is de oprichting van een specialistisch hoogbouwteam dat ondersteuning gaat bieden bij de bouwplantoetsing. Dat is noodzakelijk en cruciaal. Ook de uitgangspunten voor de Standard Operating Procedures (SOP’s) voor hoogbouwbrandbestrijding moeten worden heroverwogen en waar nodig opnieuw worden vastgesteld.”

Hans Zuidijk

Meer informatie

Lees hier het nieuwsbericht van het NIPV: “Gebouwen tussen de 20 en 70 meter hoog verdienen meer aandacht”

(Headerfoto: Megin Zondervan)