RCDV: meer focus bij ontwikkelingen energietransitie

De directeuren en commandanten hebben vrijdag  gesproken over meerdere actuele thema’s. Een van die thema’s op de volle RCDV-agenda is de energietransitie en de nieuwe vraagstukken die dit oplevert. Andere technieken, meer accu’s, waterstof, elektrische auto’s, windmolens: de omgeving verandert ingrijpend en dat levert nieuwe en soms onbekende risico’s op waar veiligheidsregio’s zich op voorbereiden.

Er is besloten om als Taskforce Veilige Energietransitie op drie thema’s te focussen:

1. Elektrificatie van processen binnenshuis, in combinatie met het gebruik van duurzame bouwmaterialen (na-isolatie, thuisaccu’s, elektrificatie etc.)
2. Toename grootschalige energieopslagsystemen (o.a. buurtbatterijen)
3. Toename transport gevaarlijke stoffen (met name transport ammoniak t.b.v. waterstof).

Onderzoeksrapport Veilige Hoogbouw

De afgelopen decennia is het aantal en de hoogte van gebouwen sterk toegenomen, mede door stedelijke verdichting, functiemenging en trends als vergrijzing en de energietransitie. Tegelijk ontwikkelen branden zich sneller en produceren meer rook, wat vluchten en brandweeroptreden bemoeilijkt. Dit leidt tot groeiende zorgen over de brandveiligheid van hoge gebouwen en zet het bestaande brandveiligheidsconcept onder druk. De centrale vraag is of een veilige en effectieve inzet nog mogelijk is binnen de huidige regelgeving.

Om die reden is de taskforce Veilige Hoogbouw opgericht, onder leiding van Esther Lieben. Een eerste verkenning door de lectoraten Brandweerkunde en Brandveiligheidskunde van het NIPV liet zien dat er serieuze twijfels zijn over de mogelijkheden van repressief optreden in hoge gebouwen. Wel werd duidelijk dat hoe hoger het gebouw, hoe langer het duurt voordat een effectieve inzet mogelijk is.

Aanvullend onderzoek, uitgevoerd samen met specialisten uit het veld, richtte zich op de vraag welke aanpassingen in regelgeving nodig zijn. Dit onderzoek (publicatie op website NIPV op 8 juni) laat zien dat de brandweer de toename in benodigde inzettijd niet kan compenseren met andere inzetconcepten of innovaties. De grenzen van repressief optreden worden vooral bepaald door gebouwhoogte, aanwezige voorzieningen en hun betrouwbaarheid. Daarom liggen oplossingen niet in verdere repressieve maatregelen, maar in betere en aanvullende brandveiligheidsvoorzieningen in gebouwen.

Vervolgactie Inspectierapport GBO-SO

De RCDV heeft kennisgenomen van het resultaat van de eerste twee collectieve acties die via het Veiligheidsberaad worden aangeboden aan de Inspectie Justitie en Veiligheid over de opvolging op het rapport “Grenzen bereikt”. Dat zijn de opgeleverde nulmeting bovenregionale slagkracht en het voorstel voor de inrichting van een Landelijke Actiecentrum Brandweer. De Vakraad Incidentbestrijding krijgt bij de verdere uitwerking een prominente rol.

Jeugdbrandweer

De Jeugdbrandweer neemt een waardevolle positie in binnen Brandweer Nederland en wordt sinds 2014 beschouwd als een integraal onderdeel van de organisatie. Het fungeert als kweekvijver, zorgt voor nieuwe instroom en behoud van kennis en cultuur.

Uit inventarisatie blijkt ook dat de visie nog breed wordt gedragen, maar dat er tussen regio’s verschillen bestaan in organisatie en aansturing. Dit leidt tot variatie in ondersteuning. Daarom ligt het voor de hand om de visie op hoofdlijnen te herbevestigen en gericht te actualiseren. Een belangrijk aandachtspunt is de doorstroom naar manschap, maar ook de aandacht voor de scholing van jeugdleiders. Daarnaast vraagt de rol binnen Brandveilig Leven om nadere uitwerking. De Jeugdbrandweer kan jongeren betrekken bij preventie en bewustwording en zo bijdragen aan een veiliger samenleving. Ook sociale veiligheid is essentieel. Dit vraagt om duidelijke kaders, professioneel handelen van begeleiders en goede meldstructuren, zodat jongeren zich veilig kunnen ontwikkelen. Afgesproken is om de Jeugdbrandweer explicieter te positioneren en voorlopig onder te brengen bij de voorzitter van Brandweer Nederland.

Landelijk Crisisplan Hoogwater en Overstromingen

Het Landelijk Crisisplan Hoogwater en Overstromingen (LCP HO) en de koepelnotitie risico- en crisiscommunicatie is besproken en met positief advies doorgeleid naar het Veiligheidsberaad. Het plan is generiek toepasbaar op alle vormen van wateroverlast en ondersteunt landelijke en regionale crisisbeheersingsorganisties zoals de veiligheidsregio’s bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie.

Bestuurlijke opdracht weerbaarheid

Eind 2024 stelde het Veiligheidsberaad een bestuurlijke opdracht weerbaarheid vast. Sindsdien heeft de weerbaarheidsopgave een enorme ontwikkeling doorgemaakt en hebben de veiligheidsregio’s dit thema voortvarend opgepakt. Maar er hebben zich ook nieuwe vraagstukken aangediend, waardoor de oorspronkelijke opdracht niet meer goed aansluit bij de huidige fase. Een actualisatie van de bestuurlijke opdracht weerbaarheid is daarom nodig. Hiermee wordt meer focus aangebracht in de aanpak van de veiligheidsregio’s. Op 22 juni krijgt dit een vervolg in het Veiligheidsberaad.