Wat Manschap 3.0 ons leert over brandweeronderwijs
Nieuwe inzichten, technieken en werkwijzen vragen soms om aanpassingen in brandweeropleidingen. Maar hoe zorg je ervoor dat zulke veranderingen ook goed aansluiten op de praktijk in de veiligheidsregio’s? Binnen het programma Onderwijs Onderweg (Grote Werk 2) wordt daar hard aan gewerkt. De actualisatie van de leergang Manschap, ook wel Manschap 3.0 genoemd, laat zien hoe die aanpak er in de praktijk uitziet.
Bij de actualisatie van de leergang is bewust een stap teruggezet. Niet omdat de inhoud niet goed was, maar omdat eerst beter in beeld moest worden gebracht wat de gevolgen zijn voor de praktijk. De voorgestelde wijzigingen maken de opleiding korter en actueler. Bij de uitwerking van de vernieuwde visie op technische hulpverlening en bevrijdingstechnieken werd bijvoorbeeld duidelijk dat de gevolgen voor zittende collega’s en de oefenprogramma’s in de veiligheidsregio’s groter waren dan vooraf was ingeschat. Daarom is eerst een pas op de plaats gemaakt om de impact goed in beeld te brengen.
Volgens Ymko Attema, namens de Vakraad Leren en Ontwikkelen betrokken bij het project, is dat de belangrijkste les: “We moeten een goede impactanalyse maken om het integrale plaatje te overzien.” Daarbij gaat het niet alleen om de opleiding van nieuwe manschappen, maar ook om de gevolgen voor vakbekwaam blijven, oefenbelasting, middelen die nodig zijn en andere functies zoals bevelvoerder.
Onderwijs en praktijk dichter bij elkaar
Deze manier van werken is kenmerkend voor Onderwijs Onderweg. Niet langer wordt alleen gekeken naar de inhoud van een opleiding, maar naar de samenhang met de praktijk. Dat betekent dat vanaf het begin wordt gekeken naar de gevolgen voor vakbekwaam worden én vakbekwaam blijven, de doorwerking naar andere functies en de impact op veiligheidsregio’s. Zo worden veranderingen niet alleen inhoudelijk beter, maar sluiten ze ook beter aan op de dagelijkse praktijk.
Samen ontwikkelen voor meer eenduidigheid
Een concreet resultaat van deze aanpak is dat het NIPV samen met de veiligheidsregio’s landelijke leermiddelen voor bevrijdingstechnieken ontwikkelt. Daarmee hoeft niet iedere regio zelf lesmateriaal te maken en ontstaat meer eenduidigheid.
Ook Marc Ploegman, decaan Brandweeropleidingen bij het NIPV, ziet de nieuwe werkwijze als winst: “Door de onderwijscirkel van Onderwijs Onderweg zijn we veel meer de diepte in gegaan. Qua zorgvuldigheid en draagvlak is dit het allerbeste werkproces dat ik ooit heb meegemaakt.”
Benieuwd welke lessen Ymko en Marc nog meer trekken uit Manschap 3.0 en hoe deze inzichten toekomstige onderwijsontwikkelingen binnen de brandweer beïnvloeden? Lees het volledige interview op het platform van Onderwijs Onderweg.