Onderzoek: zo ervaren brandweermensen steun bij ingrijpende incidenten

Foto: Petra ter Veer, Veiligheidsregio Haaglanden

Brandweermensen krijgen in hun werk te maken met ingrijpende incidenten. Hoe ervaren zij de steun en aandacht die ze rondom deze incidenten ontvangen?

“De brandweer wordt vaak gezien als een stoere cultuur waarin niet altijd ruimte is voor kwetsbaarheid en het delen van emoties”, zegt Karin Dangermond, senior onderzoeker bij het NIPV. “Dit onderzoek laat een genuanceerder beeld zien.”

Psychosociale ondersteuning

Brandweermensen lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van stress- en trauma-gerelateerde klachten, zoals PTSS. Tijdige en passende aandacht en steun voorafgaand aan, tijdens en na ingrijpende incidenten is daarom wenselijk. Dit heet ook wel psychosociale ondersteuning. Deze ondersteuning helpt bij het herstel en het welzijn na een traumatische ervaring, en kan helpen om PTSS te voorkomen. Het NIPV onderzocht hoe repressieve brandweermensen en hun leidinggevenden de psychosociale ondersteuning ervaren.

Wat blijkt: “Er is niet één manier waarop brandweermensen steun en aandacht ervaren. Er zijn verschillen in behoeften en ervaringen tussen beroeps en vrijwilligers, en tussen manschappen, bevelvoerders en officieren.”

Resultaten uit het onderzoek

Belangrijke bevindingen uit het onderzoek zijn:

• Brandweervrijwilligers geven vaker aan dat ze ingrijpende incidenten voldoende hebben verwerkt. Ze geven een hogere waardering aan de collegiale aandacht.
• Beroepsbrandweermensen hebben vaker behoefte aan het registreren van deelname aan bijeenkomsten van het Team Collegiale Opvang en aan het registreren van incidentervaringen.
• Manschappen ervaren vaker sociale steun van repressief leidinggevenden.
• Officieren ervaren minder vaak een open, informeel gespreksklimaat.
• Het aantal dienstjaren speelt bijna geen rol bij de beoordeling van de psychosociale ondersteuning.

Al met al blijkt uit het onderzoek dat er flexibiliteit en maatwerk nodig blijft: er is geen oplossing die voor iedereen werkt.

Ondersteuning beter afstemmen

De inzichten uit het onderzoek helpen bij het beter afstemmen van de psychosociale ondersteuning voor brandweermensen aan hun behoeften.

Ook wordt samen met experts verkend of er een aanpak ontwikkeld kan worden die sociale steun bij ingrijpende incidenten kan versterken, vertelt Karin Dangermond.

Benieuwd naar het rapport? Je vindt het op de site van de NIPV: Link: 20260331-NIPV-Hoe-brandweermensen-psychosociale-ondersteuning-rondom-ingrijpende-incidenten-ervaren.pdf