Specialistische kennis sneller aan tafel

Wat doe je als specialistische kennis ver weg zit, maar het incident nú om keuzes vraagt? Bij een scheepsbrand in Groningen werd die vraag niet beantwoord met zwaailichten en kilometers, maar met livebeelden. Het Sensorplatform maakte meekijken en adviseren op afstand mogelijk en liet zien hoe vakmanschap en innovatie elkaar versterken.

Scheepsincidenten komen minder vaak voor en zijn complex. Dat gold ook voor een scheepsincident in Groningen, waar brand was ontstaan in de voorpiek van een zeeschip dat in een droogdok lag. Binnen was het zo heet dat een offensieve binnen inzet geen optie was. Er werd opgeschaald, plannen werden gemaakt en scenario’s doordacht.

Richard Werkman is teamleider brandweerzorg bij de Veiligheidsregio Groningen en was tweede Officier van Dienst (OvD) tijdens dit incident: “Bij scheepsbranden werken we met twee OvD’s: één op het schip en één op de wal. Vanuit die rol ondersteun je de planvorming en kijk je vooruit. In Groningen valt het Team Digitale Verkenning binnen mijn taakveld, waardoor ik betrokken ben bij de ontwikkelingen van dit team. Tijdens deze inzet dacht ik: laat ik onze situatie eens toetsen bij collega’s die hier vaker mee te maken hebben. Vanuit het Netwerk Scheepsincidentbestrijding (SIB) heb ik goed en veelvuldig contact met de collega’s in Rotterdam.”

Van collegiale check naar meekijken op afstand

Die collegiale check begon zoals dat al jaren gebeurt: telefonisch contact met Rotterdam, foto’s via WhatsApp en het gezamenlijk doorlopen van het plan. Maar deze keer gebeurde er meer. Via het Team Digitale Verkenning werden live dronebeelden gedeeld met een collega uit Rotterdam.

Henry Oudshoorn, Officier van Dienst SIB bij Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond, keek vanuit Rotterdam mee: “Normaal moet ik ter plaatse komen om goed te kunnen adviseren. Dat kost in dit geval tweeënhalf tot drie uur. Nu kreeg ik een persoonlijke link, autorisatie vanuit mijn rol en kon ik live meekijken. Dat maakt een wereld van verschil.” Via het Sensorplatform zag hij het schip van meerdere kanten, zowel optisch als met warmtebeeld. Op verzoek kon het droneteam gericht extra rondes vliegen en inzoomen op specifieke delen van het schip.

Beelden maken het verschil

Volgens Henry zit de echte meerwaarde niet alleen in snelheid, maar in de kwaliteit van inzicht: “Zonder beeld moet je afgaan op wat je hoort. Dan maak je in je hoofd een voorstelling en die klopt niet altijd. Met livebeelden zie je wat er écht gebeurt: de hittebelasting, de constructie en de voortgang van de inzet. Dat maakt je advies veel gerichter.”

Een concreet voorbeeld van zo’n advies was volgens Richard het advies om nog eens goed naar de stabiliteit van het schip te kijken. “Een schip in een droogdok kent een andere stabiliteit dan een schip in het water. Op advies is de dokmeester gevraagd de stabiliteit continu te bewaken”, aldus Richard.

Innovatie in dienst van vakmanschap

Dat dit meekijken op afstand mogelijk is, komt door het Sensorplatform: een landelijke digitale voorziening waarin livebeelden en sensordata veilig worden gedeeld. Het platform is ontwikkeld vanuit de praktijk van het Team Digitale Verkenning.

Bram Seen, landelijk coördinator Team Digitale Verkenning bij het NIPV: “Het begon als een videoplatform voor dronebeelden, maar we kregen steeds meer sensoren: warmtebeeldcamera’s, bodycams, camera’s op voertuigen en verkenningsrobots. Het Sensorplatform brengt die informatie samen en maakt het delen van streams mogelijk.”

Belangrijk uitgangspunt is dat dit gecontroleerd en beschermd gebeurt: “De regio blijft altijd eigenaar van de beelden. Zij bepalen met wie ze die delen en voor hoe lang. Een adviseur of crisispartner krijgt tijdelijke, rolgebonden toegang. Dat is essentieel voor privacy en vertrouwen.”

Nuchter kijken naar de meerwaarde

Richard Werkman benadrukt dat innovatie geen doel op zich is: “Voor dit specifieke incident was de meerwaarde beperkt, omdat het ingezette plan klopte. Het was vooral een toets: werkt het systeem, vinden we elkaar, klopt het proces? En ja, dat werkte.” Tegelijk ziet hij de structurele winst: “Wij hebben misschien vijf of zes scheepsbranden per jaar. In Rotterdam hebben ze veel meer ervaring. Dat je die kennis snel kunt benutten zonder reistijd, dát is de echte meerwaarde.”

Ruimte in het hoofd

Wat deze manier van werken volgens Henry vooral oplevert, is mentale rust: “Onzekerheid zorgt voor trage besluitvorming. Een collega die meekijkt, kan dat wegnemen. Soms door te bevestigen dat je goed zit. Soms door heel duidelijk te zeggen: hier moet je echt niet naar binnen.” Hij pleit ervoor om ook bij SIB een landelijk adviseur in te richten en vroegtijdig in te zetten: “Zie het niet als falen, maar als vakmanschap. Je haalt extra kennis naar je incident, in het belang van veiligheid en effectiviteit.”

Samen verder bouwen

De inzet in Groningen laat zien hoe vakmanschap en innovatie elkaar kunnen versterken. Niet door techniek leidend te maken, maar door haar in dienst te stellen van de professional op straat. Of, zoals Bram Seen het samenvat: “Door beelden slim te delen, benutten we kennis en kunde uit het hele land en versterken we onze gezamenlijke incidentbestrijding.”