STH verder borgen bij de brandweer
“Slachtoffers redden onder het puin. Instabiele constructies veilig maken. Helderheid brengen in de eerste, chaotische fase van een instorting of explosie. Dat is waar Specialisme technische hulpverlening (STH) voor staat. En precies daarom moet het team vanzelfsprekend worden ingezet als de situatie daarom vraagt.” Patrick Smulders startte in februari als landelijk coördinator STH bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Zijn focus: dit landelijk specialisme verder professionaliseren en steviger verankeren binnen de brandweerorganisatie.
Specialistische ondersteuning bij complexe incidenten
STH is paraat bij grote of complexe incidenten met gebouwen, maar ook bij incidenten op het spoor. Bijvoorbeeld bij instabiele constructies, beknelling of instorting. Daarmee ondersteunt STH de basisbrandweerzorg bij situaties die vragen om specialistische kennis en werkwijzen.
Volgens Smulders draait het om twee kernopgaven: redden en veilig werken. “Wij zijn er voor het redden en bergen van slachtoffers. Maar minstens zo belangrijk is dat wij zorgen voor een veilige werkplek voor hulpverleners.”
Patrick Smulders (rechts) tijdens een STH-oefening. (Foto: Megin Zondervan)
Vacature: Coördinator Vakbekwaamheid Specialisme Technische Hulpverlening
Wil jij bijdragen aan de verdere ontwikkeling van Specialisme technische hulpverlening (STH) binnen de brandweer?
STH zoekt een Coördinator Vakbekwaamheid (18 uur per week). In deze rol werk je aan de ontwikkeling van vakbekwaamheid, organiseer je oefeningen en verbind je professionals die zich bezighouden met complexe technische hulpverlening.
Zo draag je direct bij aan het versterken van dit landelijk specialisme en de kwaliteit van brandweerzorg bij complexe incidenten.
Bezoek de pagina Bekijk de vacature
STH wordt niet vaak gealarmeerd, maar de meerwaarde wordt duidelijk bij incidenten zoals in 2024 aan de Tarwekamp in Den Haag en recent in de binnenstad van Utrecht. “Aan het begin was in Utrecht niet duidelijk of er slachtoffers waren. Wij zorgen voor helderheid door met structuur de hele incidentlocatie veilig te onderzoeken. In Utrecht hebben wij, samen met de lokale eenheden, het schadebeeld vastgesteld en de werkplek veilig gemaakt voor andere hulpverleners.”
De resultaten onderstrepen het belang van het specialisme. In de afgelopen jaren zijn meerdere slachtoffers onder het puin vandaan gehaald. “Levens daadwerkelijk gered. Dat vind ik wel een hele belangrijke. Onze inzet de afgelopen 10 jaar laat zien dat ons specialisme nodig is.”
Van operatie naar landelijke coördinatie
Smulders werkt bijna twintig jaar bij de brandweer. Maar zijn loopbaan begon in HR bij een commercieel bedrijf “Bij Bosch in Tilburg was een bedrijfsbrandweer vanwege hun werk met ammoniak. Ik leidde destijds dit team. Op een gegeven moment vroegen ze: is de bedrijfsbrandweer niet iets voor jou? Toen ben ik de manschap-opleiding bedrijfsbrandweer gaan volgen.” Later maakte Smulders de overstap naar een bedrijf in Drunen. Hij werd daar postcommandant en koos uiteindelijk volledig voor het brandweervak.
In 2017 sloot hij aan bij STH, als onderdeel van de tweede lichting. “Het specialisme sprak mij aan door de complexiteit van de incidenten waarvoor je gealarmeerd kan worden. Hoe ga je om met slachtoffers onder het puin? Dat vraagt andere kennis en ervaring.” In 2020 werd hij teamleider van het STH-team en schoof hij aan bij het landelijk overleg. Zo zag hij het specialisme groeien.
“De eerste inzetten waren spannend. Hoe gaan we werken? Nu weten we waar we staan, wat we moeten doen en hoe we moeten inzetten. Je ziet dat de organisatie rondom STH steeds professioneler wordt. De manier van oefenen en zorgen dat we vakbekwaam blijven, is echt anders dan in het begin. We hebben geleerd van incidenten.”
Borgen binnen de brandweerorganisatie
Als landelijk coördinator richt Smulders zich op verdere professionalisering en borging van STH binnen de brandweerorganisatie. “Het specialisme is nu niet standaard onderdeel van de opschaling in de brandweerorganisatie. Niet iedereen denkt aan ons als dat nodig is. Terwijl we juist een vast onderdeel moeten zijn bij grote of complexe incidenten waar specialistische technische hulpverlening kan bijdragen. Je ziet dat steeds beter gaan. Mensen weten steeds beter wie we zijn en wat we doen.”
Een belangrijk aandachtspunt is voor Smulders de verbinding met meldkamers. “Ik wil dat centralisten in de meldkamer weten waar STH voor is. Als er in het geïntegreerd meldkamersysteem (GMS) een karakteristiek instorting binnenkomt, dan wil ik dat een teamleider STH automatisch een piepje krijgt. Dan staat iedereen op scherp en let je op, een STH-team is misschien nodig.”
Daarnaast zet hij in op bewustwording in opleidingen. Als voorbeeld noemt Smulders zijn ervaringen in Zuid6, een samenwerkingsverband van de zes zuidelijke veiligheidsregio’s. STH werd gevraagd voor één les over instabiele gebouwen en dat groeide uit tot bredere voorlichting binnen verschillende functies. “We zijn begonnen bij de manschappen met bewustwording over constructies bij brand, stormschade of gasexplosies. En waar sluit STH aan in het hele verhaal? Dat is zo enthousiast ontvangen dat het als een olievlek werkt. Dat verhaal zou ik landelijk willen wegzetten.”
Zijn ambitie is niet groter worden, maar STH steviger verankeren. “Als we kunnen continueren wat we nu doen en het goed borgen in de brandweerorganisatie, dan zijn we goed bezig.”